สิ่งเล็กๆ ที่เรียกว่ารัก กับความทรงจำทางการเมืองไทย
กฤดิกร วงศ์สว่างพานิช [*หมายเหตุ – นี่ไม่ใช่รีวิวภาพยนตร์นะครับ และมีการสปอลย์เนื้อเรื่องของภาพยนตร์เรื่องนี้อยู่บ้าง*] เมื่อไม่นานมานี้ (ราวๆ วันที่ 4 ธันวาคม 2553) ผมได้มีโอกาสเช่าภาพยนตร์ไทยเรื่อง “สิ่งเล็กๆ ที่เรียกว่ารัก” มาชม เพราะได้ยินหลายคนพูดให้ฟังว่าเป็นหนังดี และคนรู้จักหลายคน โดยเฉพาะผู้หญิง บอกว่าดูแล้วทำให้นึกถึงเรื่องราว ประสบการณ์ในสมัยเด็กๆ มากทีเดียว พูดง่ายๆ ว่า “นี่แหละชีวิตชั้นเลย” เมื่อผมได้ชมภาพยนตร์จนจบ ก็ต้องยอมรับว่าความงามของภาพยนตร์เรื่องนี้คงจะอยู่ที่การเป็นภาพยนตร์อุตสาหกรรม ที่ยังดูเวอร์จิ้นอยู่มาก คือ มันเป็นภาพยนตร์ที่แท้จริงแล้วได้รับการ “ปรุงแต่ง” มากมาย แต่ถ่ายทอดออกมาได้ “ดูเรียบง่าย ไร้การปรุงแต่งดี” ซึ่งนั่นมันทำให้ดูคล้ายความเป็นชีวิตคนจริงๆ มากอยู่ แม้จะน่าเสียดายที่ฉากจบ จะจบสิ้นลงอย่างสิ้นท่ามากมาย อย่างไรก็ตามนั่นคงไม่ใช่ประเด็นอะไรที่ผมจะมาเขียนถึง ณ ที่นี้ เรื่องของเรื่องก็คือ หลังจากผมชมภาพยนตร์เรื่องนี้จบลง ผมก็อดฉงน งุนงง ไม่ได้ ว่าทำไมผู้หญิงหลายคนที่ผมรู้จัก และกระแสที่พบเห็นในหมู่สตรีชนชั้นกลางไทย ถึงรู้สึกว่าภาพที่ฉายออกมาในภาพยนตร์ของตัวละครหลักนั้น คล้ายคลึง หรือตรงกับชีวิตของพวกเธอเอง ราวกับกำลังฉายภาพของพวกเธอในอดีตก็มิปาน … Read more
ลุงบุญมีระลึกชาติ: ชาติก่อน, ชาตินี้, ชาติหน้า, “ชาติ-Nation” และตัวตนของสารพันชาติ [part1]
ผมขอเริ่มต้นแบบห่ามๆ ตามประสาของผมก่อนว่า สิ่งที่ผมจะเขียนต่อไปนี้ (และผมอาจหาญเรียกมันไปเองของผมว่า รีวิว) นั้น ผมจะเขียนมันไป โดยไม่สนใจแม้แต่น้อยนิดว่าคุณเจ้ยจะคิดอะไร อย่างไร หรือตั้งใจอย่างไรกับภาพยนตร์ของเขา (เพราะนั่นไม่ใช่หน้าที่ของผม และคงจะเหนือกว่าความสามารถของผมด้วยที่จะไปเข้าทรงเอาความทรงจำ หรือไประลึกชาติของมนุษย์คนอื่นที่ไม่ใช่ตัวผมเอง) และผมก็คงต้องขอสารภาพแบบหน้าด้านหน้าทนนี่แหละว่า ผมเข้าใจภาพยนตร์เรื่องนี้อย่างมากที่สุดก็แค่ประมาณสัก 60 – 70 % กระมัง (นี่เป็นการประเมินที่ขอให้เข้าใจด้วยว่า สวมครอบด้วยอคติในการเข้าข้างตนเองเป็นที่เรียบร้อย) ฉะนั้นสรุปแบบภาษาที่คนชาติก่อนเกิดเป็นควายก็เข้าใจได้ก็คือ “ผมจะเขียนอย่างที่ผมเห็น โดยไม่สนว่านั่นจะเป็นสิ่งที่เค้าจะอยากให้ผมเห็นหรือเปล่า” ด้วยเหตุนี้เอง หากมุ่งหวังว่าผมจะมาจับเรื่องนี้ โยงกับภาพยนตร์เรื่องอื่นนู่นนี่ หรือโครงการล้านแปดของคุณเจ้ย ก็ขอบอกลากู๊ดบายกัน ณ จุดนี้ เพราะผมไม่สนว่าคุณเจ้ยจะเอาเรื่องนี้ไปโยงกับห่าอะไรอีก ผมสนของผมแค่ว่าผมดูเรื่องนี้แล้วได้อะไรจากมันบ้าง เท่านั้นแหละครับ จบการเกริ่นนำแบบไม่ได้ประโยชน์อะไรนอกจากทำให้สิ่งที่ผมจะเขียนดูยาวขึ้นแต่เพียงเท่านี้ละกัน และก่อนจะเข้าเรื่องกันจริงๆ (เวิ่นจริงเว้ย) ผมขอบอกก่อนว่าหากยังไม่ได้ชมภาพยนตร์โปรดอย่าเฉียดมาอ่านจะดีกว่าครับ เพราะผมเองแน่นอนว่าคงสปอยล์บางส่วนไป ตามระบบอยู่แล้ว ไม่งั้นคงจะรีวิวยากนัก แต่มากไปกว่านั้นคือ ผมไม่ขยันมาทวนเหตุการณ์ หรือเล่าเรื่องย่อห่าอะไรให้ท่านมากนัก ฉะนั้นหากไม่ดูมาก่อน ก็จะมาหวังรู้เรื่องเอากับผมก็คงจะไม่ได้ แต่หากจะตะบี้ตะบันอ่านจริงๆ ก็คงไม่ว่ากัน (มันเขียนปานมีคนตามอ่านงานแม่งเป็นล้าน!) ลุงบุญมี กับแมวของชโรดิงเจอร์ ผมขอเริ่มต้นพูดถึงภาพยนตร์ลุงบุญมี … Read more
บ้าก็บ้าวะ (One Flew over the Cuckoo’s Nest) กับภาพหลอนของ “ความเป็นสมัยใหม่ (Modernity)”
บ้าก็บ้าวะ หรือ One Flew over the Cuckoo’s Nest เป็นภาพยนตร์ที่สร้างขึ้นในปี 1975 และกำกับโดยผู้กำกับชาวเช็ก (เช็กโกสโลวาเกียในขณะที่เขากำเนิด) นามว่า Milos Forman (เดิมชื่อ Jan Tomas Forman) ภาพยนตร์เรื่องนี้นั้นสร้างขึ้นจากนวนิยายของ Ken Kesey นักเขียนชาวอเมริกัน โดยภาพยนตร์เรื่องนี้นั้นได้รับรางวัลออสก้าถึง 5 รางวัลในสาขาสำคัญๆ แทบทั้งสิ้น ดังนี้ Best Picture, Best Director, Best Actor, Best Actress, Writing Adapted Screenplay แม้ว่าจำนวนรางวัลอาจจะไม่อาจกล่าวได้ว่ามากที่สุดในประวัติศาสตร์ออสก้า แต่ก็คงไม่ผิดนัก หากจะกล่าวว่าความครบถ้วนของรางวัลสำคัญๆ นั้น ภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ได้ด้อยกว่าเรื่องใดๆ เลย ภาพยนตร์เรื่องนี้แฝงด้วยคติทางปรัชญา และการเมืองมากมาย พร้อมทั้งสะท้อนภาพของระบบระเบียบของสังคม (อย่างน้อยที่สุดในขณะนั้น) ออกมาอย่างถึงพริกถึงขิง อย่างไรก็ตาม การจะมองให้เห็นถึงปลายทางที่สุดของคำอธิบายของภาพยนตร์เรื่องนี้เท่าที่จะเป็นไปได้นั้น อาจจะจำเป็นที่จะต้องมองอย่าง “หลุดออกจากกรอบภาพที่ผู้แต่ง หรือผู้กำกับมองเห็น” … Read more
